Genel Kullanımlı havuzlar için
UHE  TALİMATI
UHE-1

 

 

YÜZME VE YIKANMA HAVUZU SUYUNUN
HAZIRLANMASI VE DEZENFEKSİYONU

 

UHE-Ulusal Havuz Enstitüsü

ARALIK  1995

UHE: Perpa Ticaret Merkezi, B blok Kat: 5 No: 203  Okmeydanı / İSTANBUL  Tel: (212)210 3902-03
HAZIRLAYAN:  UHE TEKNİK KOMİSYONU
Teknik Yayın No:1


 

 

İçİndekİler

1       Standart ın  Kullanım Alanı

2       Standart ın  Amacı

3       Genel Esaslar

4       Kavramlar

5       Suyun Nitelikleri

5.1                 Havuz doldurma suyunun nitelikleri

5.2                 Havuz suyu, Havuzdan giden temiz su (Hazırlanmış) suyun nitelikleri

6       Su Hazırlığı ve Dezenfeksiyonu için gereken malzemeler

6.1                 Dezenfeksiyon Malzemeleri

6.2                 Topaklama (Çökeltme) ve diğer su hazırlık malzemeleri

6.3                 PH değerini ayarlayıcı malzemeler

7       Suyun Hazırlığı ve Dezenfeksiyonunun Yöntem Kombinasyonları

7.1                 Yöntem Kombinasyonları için Kişi başına düşen kirlilik.

7.2                 Filtre tesisi ve  topaklama için gereken teknik şartlar

7.3                 Ozon lama için teknik şartlar

7.4                 Dezenfeksiyon

8       Su niteliğinin kontrolleri

8.1                 Kontrollerin zaman aralıkları

8.2                 Su numunesi alım yerleri

8.3                 Deneme (Araştırma)  kapsamı

8.4                 İşletmenin kendi kontrolü ve İşletme defterinin tutulması

9       Havuz tipleri ve sirkülasyon (temiz su)  kapasitesinin bulunması

9.1                 Yüzme havuzu tipleri

9.2                 Yüzme havuzları için anma yükü ve sirkülasyon debisi

10    Akış ve dağıtım sistemi.

10.1              Su hareketi

10.2              Havuz kenar detayının tesisi

10.3              Üstten taşma kanalları ve ızgarası

10.4              Denge deposu (Rezerv tank)

10.5              Havuza  su ilavesi

10.6              Hidrolik sistemdeki  arızalar.

11    Havuz suyunun ısıtılması

12    Makinalar , İnşaa elemanları ve diğer donanımlar

12.1              Pompalar

12.2              Filtre ters yıkama körüğü

12.3              Boru tesisatı

12.4              Armatürler

12.5              Sirkülasyon debisi ölçümü

12.6              Doldurma suyu sayacı

12.7              Topaklama (Çökeltici) dozaj tesisi

12.8              Bakım

13    Korozyondan korunma

14    Otomasyon

14.1              Filtre temizliği

14.2              Havuz doldurma suyunun beslenmesi

14.3              Topaklama (Çökeltme) malzemesinin dozajı

14.4              PH değerinin Regülasyonu

14.5              Klor Dozajı

14.6              Bakım

15    Havuz içi kaplaması ve havuz temizliği

16    Havuz teslim şartları

17    Denge Deposunun hacminin bulunması

18    Havuz ve teknik yan odaların planlanması ve konstrüksiyonu.

       18.1  Havuzun kontrüksiyonu

       18.2  Denge deposu

       18.3  Su ile teması olan yüzeyler

       18.4  Makine dairesi

19   Bakım ve önlemler

20   İşletmeden çıkartma ve yeniden işletmeye alma

       20.1  Açık havuzlar

       20.2  Masaj havuzları

  

1  STANDARDIN  KULLANIM ALANI

Bu Standart; Tüm havuz çeşitleri ,Tatlı su, deniz suyu, şifalı su, mineralli su, termal suyu ihtiva eden havuzlar ve sıcak masaj havuzlarında geçerlidir. Özel aile havuzları için zorunlu değildir .

 

2  STANDARDIN  AMACI

Bu standardın amacı; havuz suyu niteliğini, sağlık güvenilirlik ve estetik açıdan doğru ve sürekli olarak sağlayarak  insan sağlı açısından problemsiz hale getirmektir. Bu amaca, ancak doğru kapasite ve nitelikte cihaz seçimi, işletme ve kontrol olarak adlandırılan işlemlerin gerekleri yerine getirilerek ulaşılır.

    

3 GENEL ESASLAR

Bu standart; dezenfeksiyon ve su hazırlama tekniğine ilişkin gerekleri anlatmaktadır. Suyun temizliği veya kirliliği su içindeki yabancı maddelerin miktarına bağlıdır. Havuza girenlerden ve çevreden gelen mikro organizmalar; havuz suyuna katılan oksitleyici dezenfeksiyon maddelerince  yok  edilirler. Dezenfektan ve yosun öldürücüler  en geç 30 saniyede koli basili ve mikro organizmaları yok etmelidirler. Havuza girenler veya diğer kaynaklardan (Örneğin toz, vs.) gelen ve suda asılı (=Koloidal) vaziyette bulunan mikro organizmalar ve organik esaslı kirleticiler su hazırlama (=Arıtma) yoluyla sudan uzaklaştırılırlar.

Bunun için: ‑Topaklama (Çökeltme)

                   ‑Filtrasyon

                   ‑Oksidasyon + Dezenfeksiyon

İşlemlerinin kombinasyonuna gereksinim vardır. Havuz suyu dezenfeksiyon maddeleri gerekli minimum konsantrasyonda olmalıdır. Dezenfeksiyon için sadece bu standartta bahsedilen kimyasallar kullanılabilir. Su hazırlığı ile sistemden uzaklaştırılamayan maddelerin konsantrasyonu, su ilavesi ile  belirlenen sınırlar içinde tutulur. Su hazırlığı ve dezenfeksiyonun etkinliği  havuzdaki sirkülasyonun doğruluğuna bağlıdır. Sirkülasyon, havuz içindeki suyun parametrelerinin her yerde ayni olmasını (Karışımı) düzenlemeli ve kirliliğin en kısa yoldan  sistemden uzaklaşmasını sağlamalıdır. Havuz suyu hazırlığı ve gerekleri konusu; havuz çanağı şekli, hidrolik sistem, su hazırlama yöntem kombinasyonları, proses kumandası için ölçü ve ayar sistemleri, hijyeni parametresi olarak serbest klor, bağlı klor ve PH değeri ya da serbest klor, redox gerilimi ve pH değeri gibi alanların birlikte etkimesine bağlıdır. Bu standarda uygun bir havuz tesisinin gücü; hijyenik taleplerin, anma yükü değerine kadar güvenli bir şekilde sağlanmasına olanak verir. Mineralli sularda, suyun özelliği dikkate alınarak ilave önlemler alınmalıdır.

 

4  KAVRAMLAR

Tablo 1

4.1.    

Yüzme havuzu tesisi

Yüzme havuzu suyunun hazırlanması için havuzun, ekipmanlarının, inşai ve teknik tesisin tamamıdır.

4.2.    

Yüzme Havuzu

İçinde 1 ya da daha fazla insanın aynı anda veya zaman aralıklı olarak bulunduğu, sürekli bir akış olan büyük su küvetleridir.

4.3.    

Su hazırlığı

Havuz suyunun kullanım amacına ve belirli gereklere uyması için işlemden geçirilmesidir.   

4.4.    

Dezenfeksiyon

Mikro organizmaların okside edici Dezenfeksiyon maddeleri ile yok edilmesidir.

4.5.    

Havuz suyu

Havuzun içinde bulunan sudur.

4.6.    

Filtre edilmiş su

Filtre edilmiş haldeki sudur

4.7.    

Temiz su

Dezenfeksiyon maddesinin karışımından sonraki hazırlanmış sudur.

4.8.    

Taşırılan su

Su yüzeyi  hareketliliği (Dalgalanmalar)  ile taşma kanalına akan sudur.

4.9.    

Taşan su

Sirkülasyona bağlı olarak havuz üst yüzeyinden taşan ham sudur.

4.10. 

Ham su

Su hazırlama tesisine gönderilen su.  (havuzdan dönen su)

4.11. 

Doldurma suyu

İlk dolum veya ekleme için kullanılan su.

4.12. 

Atık su

Ters yıkama ile filtreden boşaltılan su.

4.13. 

Su kirliliği

Havuz suyuna girmiş olan inorganik, organik maddeler ve mikroorganizmalar.

4.14. 

Havuz sirkülasyonu

Suyun giriş ve çıkışı ile havuzda oluşan, karışım ve sevk aşamalarıyla çözünen, Dezenfeksiyon maddesinin havuzda dağılımını ve kirliliklerin atılmasına etkiyen sirkülasyon

4.15. 

Geciktirme

Kirliliklerin havuzdan atılmasının geciktirilmesi

4.16. 

Yöntem kombinasyonları

Hazırlama ve Dezenfeksiyon yöntem aşamalarının tümü

4.17. 

Standart kirlilik (E)

Havuzda durduğu sürece bir insanın[1] bıraktığı ortalama kirliliğin potasyum permanganat oksidasyon değeri ile tanımlanan kişi başına oksijen ihtiyacı miktarıdır.

4.18. 

Kullanıcı frekansı (n)

Saat başına düşen havuzdaki yüzücü değişiminin sıklığı.

4.19. 

Kişi başına düşün kirlilik (b-değeri)

Temiz suyun oksidasyon etkisi, yüksüz çalışan tesisin oksidasyon etkisine eşit veya daha küçük olması şartı ile, temiz ve ham suyun oksidasyon etkisi farkının standart kirliliğe oranıdır. Anma kirliliğinin hesaplanması için her gereğin sağlandığı en yüksek kişi başına düşen kirlilik kullanılır.

4.20. 

Anma kirliliği (N)

Ölçülendirme için temel alınan saat başına kişi sayısı. Kişiye bağlı kirliliğe ve temiz su sirkülasyonuna denk gelir.

4.21. 

Su hazırlık yöntemlerinin kombinasyonlarının hazırlama gücü

Ham ve Temiz su arasındaki; Kimyasal fiziksel mikrobiyolojik gereklere uyulduğunda Potasyum permanganatla okside edebilirlik farkı ile tanımlanır.

4.22. 

Hijyeni-Yardımcı parametreler

Serbest Klor, bağlı Klor, redox Gerilimi, pH değeri.

4.23. 

Kişi başına düşen su alanı (a)

Bir kişi için hesaplanan su alanı (Yüzeyi)

4.24. 

Yüklenebilme faktörü (k)

1m3 temiz (Hazırlanmış) suya düşen kişi sayısıdır.

 

5  SUYUN NİTELİKLERİ   

Suyun karakteristik niteliklerini araştırmak için  içme suları ile ilgili TSE 266’dan yararlanılır.

Deniz ve mineral suları için ise başka araştırma yöntemleri kullanılır.

Temiz suyun numunesi havuza girmeden önce alınır. Havuz suyu numunesi ise kenardan  50 cm. uzaklıktan ve 30 cm. derinden alınır.

 

5‑1 Havuz Doldurma Suyunun Nitelikleri

Doldurma suyu; içilebilen genel ve yaygın hijyenik suların niteliklerini taşır, aksi takdirde ayrı olarak düzenlenmiş su hazırlama tesisinde bu şartlara getirilmesi gerekir. Doldurma amacı ile kullanılan suyun hazırlanması aşağıdaki değerler aşılmışsa söz konusu olur.

Demir             0.1 mg/l

Mangan         0.05 mg/l

Amonyum      2 mg/l

P polifosfat    0.005 mg/l

 

5‑2  Havuz suyu ve Havuza giden temiz (Hazırlanmış) suyun nitelikleri

Tablo 2 :Temiz su  ve Havuz suyunun nitelikleri

KULLANIM

GRUP

PARAMETRE

BİRİM

TEMİZ SU

HAVUZ SUYU

ALANI

No

 

 

min

max

min

max.

Genel

5.2.1.

Mikrobiyolojik Nitelikler

 

 

 

 

 

 

5.2.1.1

Koloni sayısı (20+‑2)C'da

1/ml

20

100

 

5.2.1.2

Koloni sayısı (36+‑1)C'da

1/ml

20

100

 

5.2.1.3

Yosun koliformu (36+‑1) C'da

1/ 100ml

-

*

-

*

 

5.2.1.4

E.koli (36+‑1)C'da

1/ 100ml

-

*

-

*

 

5.2.1.5

Pseudomonas aeruginosa (36+‑1)C'da

1/ 100ml

-

*

-

*

 

5.2.2

Fiziksel ve Kimyasal Parametreler

 

 

 

 

 

 

5.2.2.1

Renk (l=436nm iken spektrum absorbsiyon katsayısının belirlenmesi)

1/m

 

-

 

0.4

 

-

0.5

 

 

5.2.2.2

Bulanıklık (90 derece açı, yayılmış  ışık ölçümü, formazin Standartsuspansiyona bağlı bulanıklık değeri TE/F )

-

-

0.2

-

0.5

 

5.2.2.3

Netlik

 

-

-

Havuz  dibi   net  görülmeli 

 

5.2.2.4

pH Değeri  a-Tatlı su

-

6.5

7.6

6.5

7.6

 

 

                  b-Deniz suyu

-

6.5

7.8

6.5

7.8

 

5.2.2.5

Amonyum (NH4+) Konsantrasyonu

mmol/m3

mg/l

-

-

5.5

0.1

-

-

5.5

0.1

 

5.2.2.6

Doldurma suyundaki nitrat (NO3-) konsantrasyonu üzerine ilave  nitrat konsantrasyonu

mmol/m3

mg/l

-

-

-

-

-

-

322

20

 

5.2.2.7

Doldurma suyu dışındaki + Vll den +2 okside edilebilen Mn miktarı  oksijen cinsinden (A)

 

Doldurma suyunun üzerindeki  KMnO4 kullanımı (A)

mg/l

 

 

 

mg/l

-

0

 

 

 

0

-

0.75

 

 

 

3

 

5.2.2.8

3.5 m.KCl kalomel elektrot için redox değeri (B)

 

 

 

 

 

 

5.2.2.8.1

Tatlı sular için

 

 

 

 

 

 

a)

6.5<=PH değeri=<7.5

mV

-

-

700

-

 

b)

7.5<PH değeri=<7.8

mV

-

-

720

-

 

5.2.2.8.2