3.2.1.Az yüke; Çok az miktarda 1-2 ek havuz kullanıcıları (Misafir), havuz çevresinde az miktarda  ağaç, bitki ve toz kaynağı olan 5 kişiden az fertli aileler dahil edilebilir.

 3.2.2.Orta yüke; 5-8 kişilik aileleri, ek olarak günlük yaklaşık 3-6 havuz kullanıcısı (Misafir), çevre faktörünün orta düzeyde etkili olduğu havuzlar dahil edilebilir.

 3.2.3.Çok yüke; 9 kişiden çok fertli aileler, ilaveten günlük 7den  daha fazla havuz kullanıcısı (Misafir) ile yüksek çevre etkisi girer. Orantısal olarak büyük havuzlar aile çevresinde genelde çok fazla yüklenmezler. Böylece sirkülas­yon zamanı biraz daha fazla seçilebilir (yaklaşık 8 saate kadar). Muhtemel olarak daha fazla yükle­meye maruz kalacak küçük havuz hacimleri daha kısa sürelerde yaklaşık 3-5 saatte sirkülas­yon yapılmalıdır. Yeterli iyilikte bir havuz içi sirkülasyonu, etkili ısıtma ve taban temizleme cihazının kullanımı se­beplerinden filtrasyon kapasitesi 5m3 / h 'den küçük seçilmemelidir. Eğer hazırlama düzeninin boyutlandırılması, ilgili havuz yükü ve suyun durumu izin verirse, sistem aralıklı olarak çalıştırılabilir.Eğer bir havuz geçici olarak yüksek yüke veya beklenenden fazla olarak uygunsuz çevre etkiler­ine maruz kalırsa, sistem muhakkak sürekli çalıştırılmalı ve pH değerinin özel ölçülerinde, ye­terli dezenfeksiyon maddesi eklenmesinde ve filtre sisteminin verilerine göre Topaklama maddesinin kullanılmasıda gündeme gelmelidir.

 4.Havuz İçi Sirkülasyon Sistemleri

 4.1.Amacın Belirlenmesi

Yüzme havuzu, su hazırlama düzenekleri ve sirkülasyon hatlarıyla bir devre oluşturur. Havuza giren pis maddeler sürekli olarak dışarı taşınmalı ve yok edilmelidir. Aynı zamanda dezenfeksiyon maddesi yeterli konsantrasyonda havuza düzenli olarak dağıtılmalıdır.

 4.2.Su akışının Temelleri

Havuz içi sirkülasyonu ağırlıkla su giriş ve çıkışlarının sayısı, ölçüleri, form ve düzeniyle belir­lenir.Boru hatlarından havuza giren su girdap oluşmasına ve bunun aracılığıyla dezenfeksiyon maddesinin dağılmasına neden olur. Bu amaç için bu girdaplar yararlıdır. Yani havuzun tümünde mükemmel bir karışım sağlanmalı kör noktalar kalmamalıdır.Giriş ve çıkış ağızları şöyle düzenlenmelidir. Kısa devre akıntılarının ve su rulolarının oluşması ön­lenmelidir. Temiz olmayan maddelerin  ve dezenfektanların eşit dağılımı sağlanmalıdır.

4.3.Su Girişinin Modelleri

Havuz tabanında veya havuz duvarlarındaki giriş ağızlarının düzeni (ağırlıkla) yatay veya düşey su girişi doğrultuları oluşturur. Havuz içi sirkülasyonu hacimsel bir dağıtım ve bunun için gerekli sayıda giriş gerektirir. Havuzda  her 8-14 m² su yüzeyi için bir besleme öngörülmelidir. Küçük havuzlar ve daha yüksek giriş hızlarının kullanılmasında bu değerlerden sapmalar gündeme gelebilir. Havuz içi sirkülasyonunun sürekliliği  su giriş ve çıkış bağlantılarının akıntısının sürekliliğini belirler. Bu, eşit uzunluktaki boru bağlantılarının eşit akıntı yolları prensibiyle yani " geyik boynuzu " olarak adlandırılan formda ya da aşırı boyutlandırılmış dağıtım borusundan her ağzın tarak biçiminde  dallanmasıyla olur. Aşırı boyutlandırılmış (Kollektör) boru seçeneği çok küçük akıntı hızlarında (< 0.5 m/s) eşit boyutlu çıkışları olan bir kollektöre denk gelir. Beslemelerde  tek tek kontroller gereksizdir.

 4.4.Su dönüşünün Modelleri

Pis maddelerle en ağır olarak yüklenen üst su tabakaları hacim akımının (Sirkülasyon) en az %50 'sini oluşturmalıdır (yüzey temizlemesi). Bu oran mümkün olduğunca %100’e  çıkartılmalıdır. Dipteki  havuz suyu emişi tabana çökmüş maddelerin uzak­laştırılmasında fazlaca etkili değildir. Bu amaca yönelik taban alanının dip temizleyici cihazlarla düzenli aralıklarla temizlenmesi gerekir. Su yüzeyindeki temizleme işlemi, taşma kanalı veya yüzey sıyırıcısı (skimmer) aracılığıyla olur.

 4.4.1. Yüzey Sıyırıcı

Yüzey sıyırıcı (skimmer) havuz duvarlarında su seviyesine göre ayarlanır. Her 35 m2  su yüzeyi için bir adet skimmer kullanılmalıdır. Havuzun formu, rüzgar yönü dikkate alınmalıdır. özel hallerde daha çok skimmer gerekli olabilir. Sistem havuzdaki su eksilmesini hızla karşılayacak bir düzeneğe sahip olmalıdır.

 4.4.2. Taşma Kanalı

Havuz kenarında su  taşmasını sağlayacak biçimde taşma kanalı planlanmalıdır. Bu, taşma kenarının tüm uzunluk boyunca tam olarak eşit kot gerektirir. Kullanılan toleranslar taşma kanalının yapı malzemesine, kaplama ve yapı tarzına uygun olarak ±2 mm' yi aşmamalıdır. Taşma kanalları planlanırken pis çevre suyunun doğrudan rezerv depoya ulaşmasını engelleyecek önlemler alınmalıdır.

 4.4.3. Üstten taşmalı Sistemler İçin Rezerv  Depo

Rezerv depo havuzu kullanana ve dalgalara göre değişen miktarda atılan suyun depolanmasına ve dengelenmesine  yarar.

 Deponun ölçüleri şu formülden çıkar:

 V=V_v+V_w+V_r+V_k

V_v= 75 x Kullanıcı sayısı lt.

V_w= 60 x A = lt.       A= alan m²       ortalama 60lt/m² Dalgalanma sonucu m² su yüzeyi başına taşma miktarı. (Havuzun mimarisine bağlı olarak 50 veya 70 lt. seçilebilir.

V_r= Filtre ters yıkama miktarı 6 dakika süre için Üretici verilerine bakınız.

V_k= Kalan su ( Örneğin V_k = 0.5xV_r alınabilir.)

 Filtreye hava emilmemesi için minimum su yüksekliği yapımcı tarafından verilmiş olmalıdır (filtre temizliği için gerekli su miktarı dikkate alınır). Rezerv depo su kontrol seviyesi V_r+V_k dır.  Rezerv deponun hacmi dalgaların taşırdığı su miktarından ağırlıklı olarak etkilenir. Bu değer de tam olarak belirlenemez. Burada taşma oluğunun şekli ve büyüklüğü, taşma ana artere olan bağlantılarının sayısı önemli rol oynar. Ayrıca ana artel kesiti rezerv depoya dönen suyu en pik anında bile karşılayacak boyutta seçilmesi gerekir.

 4.4.4.       Duvar Ve Taban Çıkışları

Havuz iç dolaşımı için seçilen sisteme uygun olarak çıkış ağızları duvar veya taban yüzeylerinde düzenlenir. Kullanıcıların emiş ağızları tarafından çekilmemesi için emişler hacimce dağıtılmış veya gereken şekilde düzenlenmiş olarak kullanılmalıdır. Malzemeler girdap oluşturmayacak ve saç tutmayacak şekilde olmalıdır. Beher nozuldaki su çıkış hızı en çok  3m/s  olmalıdır. Emiş süzgeçlerindeki hı ise 0.3m/s yi aşamaz.

 5.Teknik EkipmanlarIn Yerleştirilme Yeri

 5.1.Bölgenin Coğrafi Konumu ve Durumu

 5.1.1.       Yüzme havuzu suyu hazırlama düzeneği mümkün oldukça havuzun yakınına yerleştiril­melidir. Uzun hatlarda daha büyük boyutların seçilmesi gereği vardır.

 5.1.2.       Cihaz ölçülerine ve montaj, kullanım ve bakım için zorluk olmayacak şekilde girişin sağlanabile­ceği yeterli bir yerleştirme alanı ve yüksekliği öngörülmelidir.

 5.1.3.       Ekipmanların bulunduğu hacimde donma ol­mamalıdır. Buna özellikle açık havuzlarda dikkat edilmelidir.

 5.1.4.       Yerleştirme yerinin konumu bir yandan yüzme havuzuna diğer yandan ısıtma cihazına mümkün olduğunca kısa ve doğrudan boru bağlantısına olanak vermelidir. Burada önemli olan havuz sirkülasyon hattındaki boruların kısa olmasıdır.

 5.1.5.       Zeminin temiz tutulması kolay olmalıdır. Zemin nemliliğine karşı önlem olarak, elektrikli aletler ve filtre tesisi  beton bir kaide ile  birkaç desimetre yukarıda olmalıdır.

5.2.Yerleştirme Yerinin Zemini

 5.2.1.       Düzeneğin yerleştirme yerinin zemini temel olarak, pompaların emme ağızlarının havuz sevi­yesinin, 3 m' yi genelde geçmemek üzere, daha aşağısında olacak şekilde seçilmelidir. İstisnai durumlarda özel önlemler alınarak düzenek daha yükseğe yerleştirilebilir. Bu özel tedbirler, özellikle maksimum yerleştirme yüksek­liği, özel durumda üretici tarafından  açıklığa kavuşturul­malıdır.

 5.3.Yerleştirme Yerinde  Şu Donanımlar bulunmalıdır.

5.3.1. Şebeke su bağlantısı, hortum bağlantısı ile beraber

 5.3.2. Sızıntı ve temizleme sularının uzaklaştırılması için zemin rogar bağlantısı en az 2.1/2”

 5.3.3. Filtre ters yıkama çıkışı.

 5.3.4. Havuzun boşaltılması için vana.

 5.3.5 Elektrik akımı temini ve aydınlatma.

 5.3.5.1. Kurallara uygun elektrik akımı temin edilip, yer­leştirme yerindeki cihazların her biri açılıp ka­panabilir olmalıdır. İç tesisat yönetmeliğine uyulmalıdır.

 5.3.5.2. Yeterli aydınlatma. Havuz içinde 350-500 lm./m², Makine dairesinde yeteri kadar.

 5.3.5.3. Yeterli havalandırma (giriş ve çıkış), gereğinde cebri.

 5.3.5.4. Elektrik prizi (bakım için)

 5.3.6. Cihazların kurulması ve yerleştirilme yerinin yapımında gürültüyü azaltmak için gerekli önlemler alınmalıdır.

 6. Doldurma Suyu Ve  Su ilavesi

 6.1.Besleme Şekli

Doldurma suyu beslemesi filtreden önce serbest akışlı olarak rezerv depo veya sikimerden yapılmalıdır.

 6.2.Su ilavesi Miktarı

Havuz kullanıcısı başına günlük 30 litre.

7.Havuzun BoşaltIlmasI (en az DN 50 [2"])

Boşaltma olanağı olarak havuz tabanından serbest akış yoluyla bir atık su hattına çıkış öngörülmelidir. Daha yüksekteki bir atık su hattı ve ona göre yapılan tesisatta, havuz, bir filtre pom­pasının (üretici verilerine göre) yardımıyla boşaltılabilir veya boşaltma pompalı, otomatik seviye kontrollü ve çek-valf korumalı bir pompa çukuru gereklidir.

 8.Boru TesisatI

 8.1.Gerekler.

 8.1.1.       Genel

Havuza giren ve çıkan tüm hatlar için mevcut norm ve talimatlar dikkate alınır. Bunun dışında yöresel kurallar da varolabilir. Örneğin özel verilere göre düzenlenmiş (su koruma bölgesi gibi) yöresel tali­matlar bulunabilir. Boru bağlantıları sızdırmaz olmalıdır. Özellikle sonradan ulaşılmaz durumda olacak emme ve basma hatları cihazlara bağlanmadan önce sızdırmazlığa karşı bir basınç denemesine tabi tutulmalıdır. Testlerde normal basıncın 2.5 katı yükleme yapılmalıdır.  Boru bağlantıları mümkün olduğunca kısa ve doğru biçimde düzenlenmelidir. Eğer boru di­rençlerinin (kayıplarının) azaltılması veya tıkanma tehlikesi söz konusu ise açılar yumuşatılarak uygulanmalıdır.Hatların kullanım şekline göre boru kıvrımları yu­karıya (hava torbaları) veya aşağıya (su torbaları) doğru uygunsuz, istenmeyen etkiler yapabilir ve bunlar engellenmelidir.Boru bağlantılarının sabitlenmesi ve takılmasına malzemeye, sıcaklığa, dış yüklemeye (örn. topraklı doldurma) göre özel talepler getirilmelidir.

 8.1.2.       Kalite.

Malzeme ve hattın kullanım tarzına uygun olarak TSE’ ce belirlenen değerlerde olmalıdır

 8.1.3.       Malzeme

Hatların kullanım amacına göre piyasadaki mal­zemelerden seçme yapılır. Korozyon dayanıklılığı, işletme sıcaklığı, mekanik, mukavemet ve işletme tekniği önemli seçme kriterleridir. Genel olarak PVC, PE, PP gibi malzemeler kullanılır. Birbiriyle uyumsuz mal­zemelerle yapılan karışık tesisatlardan kaçınılmalıdır. Korozyon ve metal iyonlarının zenginleşmesini önlemek için plastik malzeme tercih edilmelidir.

 8.2.Doldurma Suyu Bağlantısı

Bağlantı doğrudan havuza giden besleme hatlarına ve rezerv depoya yapılabilir. Doğrudan besleme hattına yapılacak bağlantılarda filtrenin basınç altında kalmamasına dikkat edilmelidir.Doldurma suyu hattı yapının ana su besleme hattından daha küçük kesitli olmalıdır. Filtrenin bulunduğu yerdeki kontrol yeri en az [3/4"] olmalıdır.

 8.3.Sirkülasyon Hatları

Sirkülasyon hatlarının tarzı (sayı, ölçü, form ve düzen) havuz içindeki akışı büyük oranda etkiler.Bağlantı sistemlerinin çok çeşitli fonksiyon tarzları olduğundan, yapımcı firmanın verileri göz önüne alınmalıdır.Kısa bağlantılara olan genel talep özellikle emme hattı için geçerlidir.Temelde hatlar yüzme havuzunun su seviyesinden aşağıda fitreye kadar yerleştirilmelidir. Açık ha­vuzlarda boru hatları donmadan ötürü zarara uğramayacak şekilde yerleştirilmelidir.Kesitler, akma hızı emme hattında 1.5 m/s' yeyi, basma hattında 2.5 m/s' yeyi geçmeyecek şekilde ölçülendirilmelidir. Ayrıca emiş hatlarında kullanılan kollektörlerde en çok 0.5 m/s hız alınabilir.Dağıtma ve toplama hatları ya simetrik ya da kesit olarak aşırı boyutlandırılmış olmalıdır ki her bağlantı yeterli şekilde düzgün akışlı olsun.

8.4.Atık Su Hatları

Bulunan yerdeki atık su düzenekleri dikkate alınır. Gerikirse geri kaçmaya karşı önlem alın­malıdır. Ters yıkama için olan çıkış hattı açık ve serbest akışlı ve kontrol edilebilir yapılmalıdır. Daha yukarıdan geçen atık su hattında boşaltma pompalı ve otomatik seviye ayarlı ve geri kaçmaya karşı güvenlikli bir pompa çukuru amaçlan­malıdır. Yapımcı firmanın verilerine göre filtre pom­pasının yardımıyla yıkama suyunun çıkışı da mümkün olur. Filtrenin konstrüksiyonuna ve yüzme havuzundaki su seviyesinin yüksekliğine bağlı olarak yapımcı firma yüzme havuzunun boşta çalışmasına karşı uygun bir güvenlik öngörmelidir. Havuzun boşaltılması yukarıdaki atık su hatları ile kombine edilebilir. Boşaltma hattı kapama ar­matürüne kadar sızdırmaz olmalıdır. Filtre düzeneğinin bulunduğu yere kadar sirkülasyon hatlarının bir parçası olarak kullanılabilir ve orada uygun armatürlerle boşaltmaya çevrilebilir. Yüzme havuzunun aşırı doldurulmasına karşı ön­lem düzeneği olarak atık su hattına veya gerekirse pompa çukuruna bir taşma hattı yapımı amaçlan­malıdır. Atık su hatlarının ölçüleri, bütün yerlerdeki atık suların açık akışlı olarak sevk edilebileceği şekilde seçilmelidıir.

 8.5.Isıtma Hattı

Isıtma hattı sirkülasyon hattının bir parçasıdır. Yüzme havuzu suyunu doğrudan veya kısmi olarak bir ısı eşanjöründen geçirir.

 8.6.İlaveler İçin Hatlar

Dezenfeksiyon, flokulasiyon veya başka mad­delerin verilmesi sirkülasyon sisteminin değişik yerlerinde yapılabileceğinden yapımcı verilerine dikkat edilmelidir. Dozaj hatlarının kesitleri, sürekli düzgün bir dozajı sağlayabilmek için mümkün olduğunca küçük tu­tulmalıdır. (Üretici verilerine göre)

 9.Elektrik Tesisatı

Kullanıcı için en yüksek ölçülerde güvenlik sağla­mak için kapalı ve açık yüzme havuzlarındaki elektrik tesisatı özel ölçütleri ve düşünceleri gerektirir. Artan gerilimle (potansiyel farkı) ve cis­min artan iletkenliği ile daha fazla akım akar. Bu iletken ortamlar için de, su ve insan vücudu için de geçerlidir. Bundan dolatı yüzenlerin su ile olan büyük alanlı temasları ve buna bağlı olan gerilim taşıyan parçalarla doğrudan veya dolaylı dokunmalardaki tehlike aşağıdaki koruma önlemlerine büyük önem verilmesini gerektirir.

 9.1.Elektrik iç tesisat yönetmeliği ve Diğer Kurallar

Temelde, anma gerilimi 1000 V` a kadar olan iç tesisat yönetme-liği  belirlemelerine uyulmalıdır. Yüzme ha­vuzları için ek talimatlar gereklidir. Yöresel elektrik dağıtım kurumlarının talimatlarına da uyulmalıdır. Bu kurallar yetkili elektrik tesisatçıları tarafından bilinir. havuz sualtı aydınlatmalarında max. gerilim 24 Voltu aşmayacak şekilde yapılır. Tüm tesisat ve donanım TSE kaliteli malzemelerle yapılmalıdır.

 9.2.Koruma Tedbirleri

Bu bölüm, yukarıda söz edilen kurallarının çerçevesinde  ve yüzme havuzu alanındaki özellik­lerin ışığı altında önlemler alınmalıdır. Her durumda uygulayıcı tesisatçı ve planlamacı önce belirtilen kurallara ve talimatlara başvurmalıdır ve sorumludurlar.

 9.2.1.       Koruma Alanı

Kapasite seçimi ve koruma tedbirlerine dikkat edilerek yüzme havuzu çevresinde bir koruma alanı öngörülmelidir. Bu alan nemli ve ıslak bölge olarak düzenlenmelidir. Önlem ve topraklamalar bu özelliğe cevap vermelidir. Koruma alanının ölçüleri havuz dahil tüm ıslak alanları içerir.

 9.2.2.       Kablo ve Hatlar

Koruma alanında sadece orada elektriği kullanan cihazın beslenmesi için gerekli olan kablo ve hat­lar döşenmelidir. Yüzme havuzu sistemleri için NYY plastik kablolar, NYM mantolu hatlar veya eşit değerli çevresi iletken olmayan kablo ve hatlar tavsiye edilir ki metal dış satıh üzerindeki kontak gerilimlerinin dışarıdan yüzme havuzu alanına taşınması önlensin. Hareketli hatlar özel önlem gerektirirler.

 9.2.3.Prizler

Anma gerilimi 50 V` dan büyük olan prizler havuz kenarından en az 1.25 m uzakta olmalıdır.

 9.2.4. Koruma alanı içinde dolaylı temaslarda kabul gören güvenlik kuralları; Hatalı akım (FI) koruma kapanması  IFN<= 30 mA

 9.2.5.Potansiyel Kumandası ve Dengelenmesi

Havuz kenarının yanında tabanda koruma alanının içinde (havuz çevresinde 2 m) taban yüzeyinin olabildiğince hemen altında bir kumanda toprak­layıcısı döşenmelidir. Bütün iletken parçalar, hatlar, gerilime maruz tu­tunma demirleri, yüzme havuzu iletkenleri >= 10 mm2 CU olan bir potansiyel dengeleyici ile bağlanmalıdır. Bağlantı yerleri dayanıklı yapılmalıdır. Doğrudan gerilime maruz olmayacak ve temasta bulunmayan çelik kapı kolları, tutunma yerleri gibi metal parçalar potansiyel dengelenmesine gerek göstermez. Konstrüksiyonu iletken olmayan folya vb. havuzlarda tüm metal aksamı vb. iletken malzeme ve hatlar doğrudan gerilime maruz kalmasalar bile topraklanmalıdırlar.

 9.2.6.       Zayıf Akım ve Alçak Gerilim Düzenekleri

Temelde zayıf akım ve alçak gerilim düzenekleri örneğin hoperlörler, zaman ölçme ve gösterme cihazları, kuvvetli akım şebekesi için koruma ted­birlerini tehlikeye sokmamalı ve bundan dolayı tamamen ayrık olarak tesisat sistemi döşenmelidir.

 9.2.7.       Ölçme, Kontrol ve Kumanda Düzenekleri

Ölçme, kontrol ve kumanda düzenekleri koruma alanı içinde oldukları sürece tanımlanan koruma kurallarına göre kurulmalıdır.

 9.2.8.Kaçak Akım Koruma Şalteri

Ninsan güvenliği açısından riskli hatlar FI < 30mA. Kaçak akım koruma şalteri ile güvenceye alınmalıdır. Ayrıca tüm tesisat ıslak hacmin gereklerine uygun yapılmalı ve topraklanmalıdır.

 9.3.Koruma Alanı Dışındaki Güvenlik Düzenekleri

Havuz kenarından 2-4 m ve yerden 2.5 m yukarıya kadar olan bölgedeki elektrikli cihazlar sadece koruma tedbirlerine uygun olarak kullanılır. Yanlış bir durumda boru hatları veya benzer şek­ille gerilimi koruma alanı içine taşıyabilecek elek­trikli cihazların koruma alanı için geçerli olan ted­birler uygulanmalıdır.

 9.4.Elektrik Tesisatçısı İçin Öneri

Fitre düzeneğinin çalışma güvenliği ve fonksi­yonunun görülebilmesi için filtrenin şalter kuman­dası fitrenin yakınında olmalıdır. Bunun için filtrenin yanında veya üzerinde önce­den bir şalter öngörülmemişse doğrudan doğruya filtrenin yanına besleme hattına takılmalıdır. Muhtemelen gerekecek bir boşaltma pompası veya kaldırma düzenekleri başka kumandalarla beraber emniyete alınmamalı ve çalıştırılmamalıdır. Sürekli işletmeye hazır olma gereğinden dolayı bu pom­palar tekrar açma kilidi olmadan akım kesildiğin­de kapanmalıdır. Seviye kumandası, taşma, besleme veya boşaltma  için olan armatür­ler akım kesilmesinde kapanacak şekilde bağlan­malıdır. Gereken yardımcı enerji yay kuvveti, basınçlı hava veya benzeri bir sistemle sağla­nabilir.

Hazırlayan: UHE Teknik Komisyonu başkanı  Ethem ERKOÇ

◄ANA SAYFAYA DÖNÜŞ